Liçi-Lychee


Liçi Aşkı

Sweatheart Lychee

Liçi Nedir?

Liçi meyvesi kabartmalı bir kabuğa sahip, çok sıradışı bir tad ve kıvama sahip , güzel kokulu , sulu, yarı saydam , nadir bir tropik/yarı tropik bir meyvedir. Liçi meyvesi’ nin orijini Çin’ in Kwangtung ve Fukien eyaletleridirŞu anda 1000 yaşın üzerinde Liçi meyvesi ağaçlarına bu bölgede rastlanmaktadır. Liçi yetiştiriciliği Çin’den komşu ülkelere , Güneydoğu Asya uzak adalara , Madagaskara oradan da Fransa ve İngiltereye kadar yayılmıştır. 1800 lerin sonlarında ise Havai ve oradan da Amerika’ yaAmerika’da ise başarılı Liçi yetiştiriciliği 1900 lerde başlamıştır.

 

Bilinen botanik ismi ile Litchi chinensis,Sapindaceae veya Soapberry ailesindendir. Liçi değişik isimlerle bilinir, bunlar ; lychee nut, litchi, litchee, lichee, lichi , laichi, ve leechee. Liçi yetiştiriciliğinde kullanılan en popüler türler; Güney Florida’da yetişen Brewster, Hak Ip, ve Mauritius‘ dirŞu anda Amerika’da yetişen 33 değişik Liçi türü vardır. Bunlardan en çok yetiştirilenler ise Brewster ve Mauritius‘dur. Bunlar dışında da nadide türler bulunmaktadır.

Liçi türleri

Brewster

brewster-ripenAmerika’daki en yaygın ve ticari tür, Güney Florida’da yetişen Brewster‘dır .Brewster tatlı ve sulu bir meyveye sahiptir. İyi olgunlaşmış Bewster gerçekten çok lezzetli ve tadı diğerlerine göre belirgin şekilde farklıdır. İnsanların Bewster ile ilgili tek şikayeti meyve çekirdeğinin büyük olmasıdır. Bewster meyvesi olgunlaştığında küçük meyve üzerindeki küçük pütürler giderek azalır.

Mauritius

mauritius-fruitİkinci yaygın ve ticari tür ise Mauritius ‘ dur. Madagaskar’ ın doğusundaki cennet adalardan Mauritius’ dan Amerika’ya gelmiştir. Mauritius‘ un meyvesi Bewster’dan birkaç hafta daha erken olgunlaşır ve pembemsi – yeşil kabuğu ile diğerlerinden kolaylıkla ayırdedilebilir. Meyvesi belirgin bir şekilde farklıdır ve aroması Bewster’ dan daha farklıdır ve oldukça lezzetlidir. Diğer önemli bir özelliği ise küçük çekirdekli olması ve meyvelerin ağaçlarda salkım şeklinde ve bol olmasıdır. Olgunlaşmış Mauritius’ un hafif asitli tohum zarı vardır ve hafif mayhoştur, meyve eti daha sulu ve katıdır. Fazla olgun Mauritius meyvesi fruit meyve eti çevresinde farkedilebilir bir zar oluşturur ve kabuk rengi bozulur.

Hak Ip

hakipHak Ip , diğer bir ticari ve yaygın türdür. Son zamanlarda belirgin olarak üretciler tarafından tercih edilmektedir. Hak Ip tüm ideal özellikleri bir arada barındıran değerli bir türdür. Büyük meyve, mükemmel tad, küçük çekirdek ve koyu kırmızı renk , bütün bu özellikler tercih edilen ve Hak Ip’ de bulunan özelliklerdir.

haakyipandbrewsterHak Ip, Brewster ile karşılaştırıldığında , Bewster’ ın daha tatlı olduğu düşünülebilir. Ama bu çok olgun Bewster meyvesi için geçerlidir. Ama bu Hak Ip ‘nin değerini asla düşürmez. Hak Ip, Brewster’ dan daha ince bir kabuğa sahiptir. Kabuğundaki çıkıntı ve pütürler , daha kalıcıdır. Bu durum meyve olgunlaştığında da geçerlidir ve neden Liçi üreticilerin Hak Ip ‘ yi tercih ettiklerinin en önemli nedenidir. Yeterli gübreleme, toprağın pH değerleri , nem ve iklim değişikleri Liçi ağaçlarının verimini etkileyen şeylerdir.

Bu türler dışında Bengal, Ohia, Sweet Cliff, Sweetheart, Hanging Green, No Mai Tze, Kaimana, Kwai Mai Pink, Groff, Wai Chee, Yellow Red ve Emperor , yetiştirilen diğer önemli liçi türleridir. Bunlardan Emperor, muhteşem sıradışı görünüm ve mükemmel tadı ile diğerlerinden öne çıkar. Emperor ile ilgili tek problem ise ağacın çok yavaş gelişmesi ve ticari üretim için yeterli sayıda fidanın bulunamayışıdır.

Emperor

emperor

Tozlanma ve Büyüme

bloomFlorida iklimi gözönüne alındığında, geç sonbaharda hava kuru ve soğuktur ve Aralık ayı içersinde Liçiler çiçek açmaya başlar. Nadiren Kasım ayında da çiçek açmaya başlayabilir ve meyveler Mart ayında oluşmaya başlar. Liçi ağaçları monoecious dur Bunun anlamı, erkek ve dişi çiçekler aynı ağaç üzerinde bulunur. Bu bazı tropik meyve ağaçlarında farklılık gösterir. Brewster çiçek açmaya başladığı zaman ilk önce erkek çiçekler uzun salkım şeklinde belirir, daha sonra dişi çiçekler bunu takip ederler. Dişi çiçeklerin tohumları daha sonra meyve oluşturur. Ne yazıkki büyük çiçekler her zaman güzel bir meyveye dönüşmezler. Liçi ağaçları sıkça kararsızlık gösterir , yani her zaman aynı kalitede ürün vermezler. Benzer ağaçlar, benzer şartlarda tamamen farklı meyve karakteristikleri gösterirler. Dünyadaki Liçi üreticileri hala bu problemin kaynağını araştırmaya devam etmektedirler ve hala ürün kalitesini garanti edecek bir bir yöntem ve kesin bir cevap yoktur .Florida şartlarında Liçi sezonu Mayıs ayının ortaları ile Haziran ayının ortalarıdır. Mauritius Mayıs ayının ortalarında olgunlaşan erkenci bir çeşittir. Brewsters Haziranda olgunlaşmaya başlar ve Temmuz ayının sonuna kadar devam eder. Bu zaman diliminden sonra olgunlaşan meyveler ise kuşlar için mükemmel bir ziyafet oluşturur.

developing

Liçi Endüstrisi

lycheeBirçok Liçi üreticisi olgunlaşan Liçileri hızlıca pazara sunar. Erken pazara sunulan Liçiler lezzet olarak istenilen seviyede olmadıkları için tüketicilerin gözünde yanlış bir izlenim bırakmaktadır.Erken hasatın en önemli nedenlerinden birisi de zararlılar ve kuşların meyvelere zarar vermesinin önüne geçilmeye çalışılmasıdır. Kuşlar , zararlılar özellikle olgun Liçileri tercih ederler. Bu zararlar kimi zaman %50 leri bulabilir.  Bununla beraber erken hasat, Liçi kalitesinin düşük olmasına , görünüm ve lezzetinin de gerektiği gibi olmamasına yol açar. Yabani hayat daima Liçi meyvesi için bir problem teşkil eder. Liçi meyvesi kuşlar, sincaplar ve yarasalar tarafından en çok tercih edilen meyvedir. Sincaplar her meyveden sadece bir ısırık alırlar ve bütün meyveleri bu şekilde tahrip ederler.

Mauritius ağaçlarının dalları Bewster’ a göre belirgin şekilde daha zayıftır. Kuvvetli rüzgarlar dalları kırabilir.

 Liçi ve Love (Aşk)

Çindekalp şeklindeki Liçi meyvesi aşk ve romantizmin sembolüdür. Efsaneye gore imparatorun cariyesi Lady Yang Kuei Fei taze Liçi meyvesi ister, imperator Hsuan Tsung’ dan (Tang hanedanının son imparatoru-8.yüzyıl) . İmparator da Güney Çin’ den Kuzey Çin’deki saraya 600 mil uzaklıktan meyve getirtir. İmparator bu iş için en hızlı atlara sahip süvarileri gönderir ve taze Liçiler “pony express”-atlı posta sistemi ile Lady Yang Kuei Fei ‘ye ulaşırlar

Yasal Uyarı: Yayınlanan makale/haberlerin tüm hakları Tropikmeyveci.com ‘a aittir. Kaynak gösterilse dahi makale/haberin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makale/haberin bir bölümü, alıntılanan makale/habere aktif link verilerek kullanılabilir. 

Comments

comments

42 Responses to Liçi-Lychee

  1. bahtiyar02 dedi ki:

    Merhaba dostum;
    Liçi ülkemizde üretimi deneme aşamasındamı? Ayrıca ülkemizde kocayemiş denilen meyveye çok benziyor.Acaba aynı türden olabilirlermi?
    saygılar

  2. Anonim dedi ki:

    [quote=bahtiyar02]Merhaba dostum;
    Liçi ülkemizde üretimi deneme aşamasındamı? Ayrıca ülkemizde kocayemiş denilen meyveye çok benziyor.Acaba aynı türden olabilirlermi?
    saygılar

    Sayın bahtiyar02,
    Bu konuya ilk yorum yapan siz olmuşsunuz.
    Kocayemiş ile hiçbir bağlantısı yok , tamamen farklı aileden. Şu anda çekirdekten yetiştirmeye çalışan arkadaşlar var. Ama Liçi çekirdekten yetiştirildiğinde ne zaman meyve vereceği kesin değildir. Bu bazen onlarca yılı bile alabiliyor.

  3. Meşhut Törün dedi ki:

    Merhaba
    Ben Meşhut İzmirde yaşıyorum.Bende liçi fidesi var Yusuf beyden aldım.O bakamamış.Sanırım karadeniz tarafında olmuyor.Bende bakalım ne olacak.Yusuf beyde getirtmiş ancak bir türlü olmamış.Onun için bana verdi bakalım inşsllsh yaşar.Şu anda iyi görünüyor.Selamlar.

  4. YAVUZ dedi ki:

    ARKADAŞLAR BEN BU ÜRÜNÜ YURTDIŞINDA GÖRDÜM VE YEDİM.HARİKA BİR AROMASI VAR.TÜRKİYE\’YE DE GETİRDİM.CEKİRDEKLERİNİ EKTİM.COK GEC FİLİZLENDİ.DAHA 5-6 YAPRAK OLDULAR.ANTALYA MANAVGAT\’TA DENİYORUM.AMA GÖRDÜĞÜM KADARIYLE KURU HAVAYI SEVMİYOR.ÇOK NEMLİ ORTAMDA FİLİZLENDİ.SAKSIDA BÜYÜTMEYE CALISIYORUM.ACIK ALANDA YETİSECEGİNİ SANMIYORUM.
    NASIL BİR SONUC ALACAGIMI BEN DE MERAK EDİYORUM.

  5. Tropikmeyveci dedi ki:

    [quote=YAVUZ]ARKADAŞLAR BEN BU ÜRÜNÜ YURTDIŞINDA GÖRDÜM VE YEDİM.HARİKA BİR AROMASI VAR.TÜRKİYE\’YE DE GETİRDİM.CEKİRDEKLERİNİ EKTİM.COK GEC FİLİZLENDİ.DAHA 5-6 YAPRAK OLDULAR.ANTALYA MANAVGAT\’TA DENİYORUM.AMA GÖRDÜĞÜM KADARIYLE KURU HAVAYI SEVMİYOR.ÇOK NEMLİ ORTAMDA FİLİZLENDİ.SAKSIDA BÜYÜTMEYE CALISIYORUM.ACIK ALANDA YETİSECEGİNİ SANMIYORUM.
    NASIL BİR SONUC ALACAGIMI BEN DE MERAK EDİYORUM.
    Sayın Yavuz,
    Çok önemli bir konuya değinmişsiniz. Kuru hava kesinlikle Liçi için uygun değil. Nemli havaları çok seviyor ve iyi gelişim gösteriyor. Nemsiz ortamda çok yavaş büyüyor.
    Yetiştirmek isteyen arkadaşlar lütfen bu noktayı gözardı etmesinler.

  6. bahtiyar02 dedi ki:

    Sevgili dostum en sonunda K.Kıbrısta bulunan kardeşimden liçi meyvesi isttetim. Meyvenin tadına baktım ve çekirdeğinide ektim.Şuan yaklaşık 10 cm civarında bir fidanım var.Umarım sağlıklı bir şekilde büyüte bilirim.Sizin sayenizde Adıyaman’da tropikal veya yarı tropikal meyveleri yetiştirmeye çalışacağım.
    Saygılar

  7. serkan dedi ki:

    üstadım bu liçi meyvesi zonguldak ikliminde yetişirmi yetişirse fidanını sizden temin edebilirmiyim. Şimdiden teşekkürler.

  8. admin dedi ki:

    Serkan Bey,
    Maalesef yetişmez. Çok sıcak ve nemli bir iklim isteği var, diğer tropikal meyveler gibi. Ayrıca eksi derecelerde de ağaç yaşamıyor.

  9. ibrahim dedi ki:

    suanda lichi yemekteyim… inanamiyorum hala Turkiyede bu meyve yokmu… nelerden mahrummusuz meger dunyanin hmeen hemen heryerinde var…

  10. Ersin dedi ki:

    Afiyet olsun İbrahim bey malesef buralarda liçi henüz yok ben görmedim. Ne yapalım bizde elma armut yiyoruz 😆

  11. burak dedi ki:

    kız arkadaşım bi kitapta okudu istiyo bundan bul bana dedi resmini de görünce delirdi:D bi yardım edin bulayım bunu.bi arkadaş şuan yemekteyim diyodu nereden buldu acep

  12. burak dedi ki:

    bu liçi meyvesini nereden temin edebilirim? tropik meyve satan büyük marketler varmı yada sizin böyle bir hizmetiniz varmı? izmir nemli ve sıcak eksiye de hiç düşmez uygun mu burası üretime?

  13. admin dedi ki:

    [quote name=”burak”]kız arkadaşım bi kitapta okudu istiyo bundan bul bana dedi resmini de görünce delirdi:D bi yardım edin bulayım bunu.bi arkadaş şuan yemekteyim diyodu nereden buldu acep

    Kardeş telefonunu gönder. Bu ay içinde tekrar gelirsegönderebilirim.

  14. burak dedi ki:

    505 201 7222 e mail
    simsek-burak@hotmail.com
    izmirde yaşıyorum teşekkür ederim admin ne civarda oluyor fiyatları? birde nerede bulunuyorsunuz siz şuan şehir?

  15. admin dedi ki:

    [quote name=”burak”]505 201 7222 e mail
    simsek-burak@hotmail.com
    izmirde yaşıyorum teşekkür ederim admin ne civarda oluyor fiyatları? birde nerede bulunuyorsunuz siz şuan şehir?

    Herhangi bir bedel ödemene gerek yok. Yalova ve İstanbul’da yaşıyorum.

  16. burak dedi ki:

    teşekkür ederim o zaman inşallah yine gelir size de ulaştırabilirsiniz bana valla çok hayıra gireceksiniz:)

  17. MEHMET KOYUNCU dedi ki:

    NONİ VE ŞAH DUT U ALTIN ELMAYI NASIL VE NEREDEN TEMİN EDEBİLİRİM.BAŞARILARINIZIN DEVAMI DİLEKLERİMLE

  18. bahtiyar02 dedi ki:

    Bu yıl kıbrıstan kardeşimin gönderdiği liçimeyvesinden tek çimlenen liçim.Umarım sağlıklı büyür.Saygılar

  19. bahtiyar02 dedi ki:

    İlk kez resim yüklemeyi denedim.Umarım Admin dostumuz kızmazlar 🙁

  20. admin dedi ki:

    Resim yüklemek için üye olmak gerekiyor. Fidancık gerçekten de çok güzel. Çok yavaş büyüyen bir ağaç. İnşallah birgün meyvesini de görebilirsiniz.

  21. Hanife dedi ki:

    iç ortamda yetiştirebilir miyim bu meyveyi? nasıl bakmak gerekiyor?

  22. admin dedi ki:

    Hanife bu ağaç iç ortamda yetiştirmek için pek uygun değil. Mutlaka en az yarı tropikal bir iklim ve bahçe gerekiyor. Bunun yerine Tamarillo ve Pitaya’ yı deneyebilirsin fakat Tamarillo’yu da 3-4 seneden sonra bahçeye taşıman gerekir.

  23. Hüseyin İlker Yıldız dedi ki:

    ilk yediğimde “tropikal hurma” demiştim liçi için..
    Aslında TR’de pazara sunulursa tropikal hurma ismi bence gayet uygun liçi için 😆
    güzel bilgiler için teşekkürler

  24. Ali Osman dedi ki:

    [quote name=”mehmet erzin hatay”]dostlar ben bu meyve agacini n fidesini yurt disindan getirdim serada mango ile beraber kardes kardes buyuyorlar yaklasil 6 sene oldu gayet verimliler tabi dogal olarak serada yetistiriyom erzin hatayda
    Mehmet bey , Bu meyveyi biz de taniyalim. Iskenderun’da yasiyoruz. Size nasil ulasabiliriz?

  25. Sezin Karabaş dedi ki:

    Sevgili admin merhaba! Bende ingiltere’ de yaşadığım dönemde çok rahat bularak yerdim bu meyveyi. Keşke Türkiye’ de de yeyebilsek. Nasıl da nefis bir tadı ve aroması vardır değil mi. Bu arada ben indian mango’nun da hastasıyım. Bu sarı kabuklu ve normal mangodan çok daha tatlı , aromalı ve sulu mangoyu nasıl özledim anlatamam. Ama maalesef onu da marketlerde bulmak mümkün olmuyor…

  26. sinem dedi ki:

    ya ben bu meyveyi yemek istiorum resmen istiorum yaaa banada yollayınnn

  27. Adem KAHYA dedi ki:

    Günaydın tropikmeyveci.Ben Karamürsel’e bağlı Tepeköy mahallesinde ikamet ediyorum.Evimizin bahçesinde hobi olarak tropikal meyve türlerini yetiştirmeye çalışıyorum.(Çevremdeki insanların “Onlar burada olmaz,boşuna uğraşma”şeklindeki üzücü sözlerine inat)Sizinde belirttiğiniz gibi bir mangosteen,bir liçi burada elbetteki olmaz ama bir maruçya bir kamkat bir fejoa bir altınçilek yetiştirip meyvesini yiyebilmek mümkün olabiliyor.Sayın tropikmeyveci mangosteen ile ilgili bölümde bu meyvenin lezzette 1. liçi’nin 2. olduğunu belirtmişsiniz.İnternetteki bazı sitelerde de bu meyvelere yazılan methiyeleri okumuştum. Bunların etkisinde kalarak tadına bakabilmek için civar hipermarketlerden ve hatta internetten yaptığım aramalarıma karşın bu meyveleri tedarik edemedim.İmkanınız varsa bu iki meyveden 1’er tane dahi olsa gönderebilirseniz çok mutlu olurum.(Yoksa ölürsem gözlerim açık gidecek) Çalışmalarınızda başarılar. Tepeköy mah. Şehriyar sok. No:35 Karamürsel/KOCAELİ GSM:0 533 725 22 19

  28. admin dedi ki:

    Adem Bey ,
    Bu sene Liçi Sezonu geçti ama elime ulaşırsa size birer adet ikram etmek isterim.
    Selamlar , kolay gelsin

  29. Adem KAHYA dedi ki:

    [quote name=”admin”]Adem Bey ,
    Bu sene Liçi Sezonu geçti ama elime ulaşırsa size birer adet ikram etmek isterim.
    Selamlar , kolay gelsin
    Sayın tropikmeyveci,ben internetten bazı firmalara liçi ve mangosteen’i tedarik edebilmek için ileti göndermiştim.Fakat hiçbiri bir cevap yazmaya tenezzül bile etmedi.Siz benim iletimi cevaplamakla bile benim için bu meyveleri bana ikram etmiş oldunuz ve beni çok duygulandırdınız(insana değer veren insanlığınız ile)Bana zaman ayırdığınız için teşekkür ederim,size de kolay gelsin.

  30. cemil turan dedi ki:

    ben de paris’te bir pazardan aldım ve çekirdeklerini manavgat’ta bahçeye açık alana ektim.15 çekirdekten sadece 1 tanesi çıktı.5-6 yaprağı var.merakla bekliyorum

  31. yadigar dedi ki:

    merhaba,bu meyve zonguldakda dağlarda kendiliğinden yetişen bir meyve yanlış bir bilgi olmasın.çünkü bu meyveyi biz ortaokulumuzda etrafdaki ağaçlardan yerdik.bizim olduğumuz yere santral kurulmuşdu,yapımındada yabancı ülkelerden gelenler olmuşdu.belki onlar getirdi fidesini ama biz ortaokulda toplayıp yerdik.

  32. admin dedi ki:

    Dağ çileği yada kocayemiş meyvesi ile karistiriyorsunuz muhtemelen. Bu meyve sizin bölgede kesinlikle yetişmez.

  33. mehmet erzin hatay dedi ki:

    dostlar ben bu meyve agacini n fidesini yurt disindan getirdim serada mango ile beraber kardes kardes buyuyorlar yaklasil 6 sene oldu gayet verimliler tabi dogal olarak serada yetistiriyom erzin hatayda

  34. nur dedi ki:

    merhaba liçi tohumdan ekmiştim kökleri çıkmış ama 3 aydır yaprakları çıkmıyor böyle olması normalmı?

  35. admin dedi ki:

    Liçi soğuk iklimde belirttiğiniz gibi çok yavaş gelişiyor. Tropikal iklimde tohumdan üretilen fidan yılda 50 cm – 1 m boylanırken, bizim iklimde 3-5 cm ancak gelişiyor. Alanya, Anamur gibi yerlerde güzel gelişim gösteriyor ve meyve almak mümkün.

  36. ahmet dedi ki:

    selamlalr güzel bir site yapmışınız bu liçi bende mereak etttim banada gönderebilirmisiniz üretim için nasıl tohum edinebiliriz

  37. admin dedi ki:

    Tohumdan üretince meyveleri çok küçük oluyor .
    Güney illerimizde yaşıyorsanız yetiştirebilirsiniz. Yoksa zaman kaybi olur. Meyveler genelde haziran,temmuzda geliyor. O zaman görüşelim
    selamlar

  38. cc dedi ki:

    liçinin emperor varyetesi daha az yer kaplar,diğer türlere göre daha az su ve nem ister konteynerlere sığabilir,daha büyük meyve verir ancak meyvelerinin tadı brewester kadar olamaz denilmekte.bu varyeteyi bir deneyin isterseniz.

  39. cc dedi ki:

    tabii bu yazıyada katılıyorum onca avantaja karşın emperorun yavaş büyümesi bir diğer dezavantaj

  40. bolat dedi ki:

    merhaba ben fransa da yasiyorum ve lyhcee yi severek yiyorum bu sene erdemliye goturdum daha filizlenme yok ne kadar zamanda toprakdan cikar ve tam net bir senesi varmi meyve verme zamaninin tesekurler

  41. Mogu Mogu dedi ki:

    Liciyi meyve olarak getiremedik ama meyve parcacikli meyve suyu olarak ithal ettik. Markamiz Mogu Mogu. Tum avrupada var bi icecekten, sira Turkiyede. MOGU MOGU CİLGİNLİGİNA HAZİR OLUN

  42. Johor dedi ki:

    Aşağıda bir arkadaş meyve parçacıklı mogu mogu marka mevye suyunu ithal ettik vs demiş, mogu mogu pek çok asya ülkesinde tanınan japon menşeili konsantreden üretilen bir içecek. meyve parçacığı olarak bahsettiği şey, yine asyada pek çok içecek veya tatlıda kullanılan, “nata de coco”dur. hindistan ceviyi suyunun fermantasyon ile jel haline getirilmesinden elde edilen, elastik, yarı saydam bir gıda, yani meyve parçacığı falan değil, tüketiciyi kandırmayın. singapur, malezya ve brunei’de bulabileceğiniz “ice kachang” isimli tatlının da içerisine konulan bir zamazingo…ayrıca marketlerde de satılır bu “nata de coco” ntuc, cold storage vs vs gibi pek çok marketten temin edebilirsiniz. sonuç, içerisinde nata de coco olan içecekleri meyve parçacıklı diye yutturmayın lütfen…

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir